Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), destek programlarına sunulan proje ve raporlarda Üretken Yapay Zeka (ÜYZ) araçlarının (ChatGPT, Gemini, Midjourney gibi) sorumlu ve güvenilir kullanımı konusunda yol gösterecek yeni bir rehber yayımladı. Bu üretken yapay zeka rehberi Türkiye’deki bilimsel etik standartlarının dijital çağa uyumunu amaçlıyor.
Üretken Yapay Zeka Rehberi Amacı ve Kapsamı
Yayımlanan yeni kılavuz, yapay zekâ teknolojilerinin sunduğu fırsatlardan yararlanılırken, bilimsel dürüstlük ve gizliliğin korunması konularına odaklanıyor. Rehber özellikle, TÜBİTAK desteklerinden yararlanan proje yürütücülerini, araştırmacıları ve değerlendiricileri kapsıyor.
Temel Yasaklar ve Etik Kurallar:
- Gizlilik İhlali: Araştırmacılar, proje önerileri, kişisel veriler veya üçüncü taraflara ait gizli bilgileri, veri güvenliği konusunda risk taşıyan ÜYZ araçlarına kesinlikle yüklememelidir.
- Aşırma (İntihal): ÜYZ araçlarını, başka sözcüklerle ifade etme (paraphrasing) yoluyla dahi olsa, kaynak göstermeden kendi çalışması gibi sunmak veya başkasına ait görsel ya da metni izinsiz kopyalamak açıkça “Aşırma” suçu kabul edilmiştir.
- Yanıltıcı Bilgi Üretimi: Proje önerisini ikna edici hale getirmek amacıyla, Yapay Zekâ ile kasıtlı olarak gerçek dışı veri üretmek (uydurma) veya mevcut sonuçları değiştirmek (çarpıtma) kesinlikle yasaklanmıştır.
Değerlendiriciler için Sıkı Kısıtlama
Rehber, TÜBİTAK destek süreçlerinde görev alan değerlendiricilere (hakemlere) yönelik özel ve katı bir kısıtlama getiriyor:
- Değerlendiricilerin ÜYZ Kullanımı: Proje önerilerini analiz etmek, özetlemek veya değerlendirme raporlarının taslağını oluşturmak gibi görevleriyle ilgili herhangi bir amaçla (GPT, Gemini, Claude vb.) ÜYZ araçlarını kullanmaları kesinlikle yasaktır.
TÜBİTAK, bu yeni rehberle birlikte bilimsel araştırma ekosisteminde şeffaflığı ve sorumluluğu artırmayı hedefliyor.
TÜBİTAK Üretken Yapay Zeka Rehberi detayları için tıklayınız.
Kaynak: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Resmi Duyurusu
